Szanowni Państwo,
Oddajemy w Państwa ręce album, który jest opowieścią nie tylko o zmieniających się porach roku, ale też o łączących nas korzeniach.
Przedstawione na płytach tradycyjne melodie, tańce i zabawy, to nasze wspólne, wielobarwne, polskie dziedzictwo.
Biuro “Niepodległa” od 2017 roku wspiera projekty wzmacniające dla naszej tożsamości. Do zadań instytucji należy upowszechnianie polskiej tradycji i kultury, również w wymiarze rodzinnym, lokalnym i regionalnym. Każda z naszych historii jest elementem większej, wspólnej Historii.
Życzę miłego słuchania!
Wojciech Kirejczyk
Dyrektor Biura “Niepodległa”
Rano, ranejko kąpało się słonejko, ogród rajski oświeciło, cały świat rozweseliło!
Dawno temu nasi pradziadowie nie wiedzieli, że Ziemia to trzecia planeta Układu Słonecznego, a Słońce jest ogromną gwiazdą, wokół której krążą planety, jak miriady innych planet wokół innych słońc. Zauważali jednak jego wpływ na życie. To głównie ono świeciło i ogrzewało, dawało siłę roślinom, zwierzętom i ludziom. Teraz – mamy np. żarówki, systemy rolnicze, i rozliczne typy ogrzewania…
W Polsce przez stulecia, niczym najpiękniejsze kwiaty w słonecznym ogrodzie, wyrastały unikalne tradycje muzyczne i obyczaje, o których chcemy Wam – wraz z Przyjaciółmi oraz Muzykancką Kompanią Dziecięcą – opowiedzieć.
W naszych domach zimą i wiosną królują kolędy. Przed Świętami przygotowujemy się do kolędowania, potem odwiedzamy z nimi rozmaite miejsca, blisko i daleko: rodzinę, przyjaciół, znajomych i nieznajomych. Bardzo lubimy też kolędy „zbierać”, tak jak kolekcjonerzy znaczki, czy inne skarby.
Wielkim odkryciem było dla nas kiedyś, że kolęduje się i zimą i wiosną. Kolejnym, że kolędy mają wiele wariantów, odmian, że można z nich tworzyć kolekcje. O proszę, tu o historie pastuszkach, czyli pastorałki. O proszę, tu o aniołach, tekst już znamy, ale melodia inna. Kolęda – kołysanka ? I takich pieśni jest więcej, niż znana powszechnie „Lulajże Jezuniu”. A tu – kolęda życząca * a w niej świat jak w bajce, rajskie ptaki, wszystko lśni od drobinek złota. To dopiero ogromna kolekcja, rozmaitość – dobre życzenia dla Gospodarza, Gospodyni, Panny, Kawalera, Babci i Dziadka, a nawet Arendarki i Arendarza* !
Ależ mamy szczęście, kontynuując te pradawne tradycje w XXI wieku! Dlatego na obu płytach usłyszycie między innymi liczne kolędy. Te zimowe, i te wiosenne. Śpiewają je dla Was i grają muzyczne rodziny i przyjaciele, którzy niejeden raz wędrowali od domu do domu jako najprawdziwsi kolędnicy.
Z radością tańczymy przy żywej muzyce *, a często do tańca grają nam nasze dzieci. Będą tu więc także starodawne zabawy taneczne, tańce i zupełnie nowe piosenki. Marzy nam się, że zachęcimy Was i Waszych bliskich do wspólnego śpiewania, tańczenia i sięgania po instrumenty.
Kaja i Janusz Prusinowscy
kolęda życząca * zwana kiedyś „pieśnią godową”, na Godne Święta
Arendarka i Arendarz * – to inaczej właściciele karczmy, połączonej z małym, wiejskim sklepem. Takie kolędy zapisano dla sąsiadów wyznania mojżeszowego, czyli Żydów. Stąd wiemy, że w dawnej, barwnej i gościnnej Polsce kolędowano także dla osób nie będących chrześcijanami, a ważnych dla społeczności. Opisał i zanotował te pieśni prof. Jerzy Bartmiński.
żywej muzyce * czyli muzyce granej na żywo. Zachęcamy do takiego odbioru muzyki, ale przyznajemy się, że lubimy też tańczyć do dobrych nagrań.
Zima
ZIMA, ZIMA… Grudniowy świt. Pokryte szronem drzewa, trawy i każdy krzaczek. Nad zmarzniętą grudą unoszą się melodie, grane na drewnianych ligawkach przypominających trąby archaniołów z dawnych obrazów. To sygnały, którymi na Podlasiu i Mazowszu wita się...
Wiosna
WIOSNA, WIOSNA... Od sinego morza, bociany leciały, Do naszej chateczki, drogi nie wiedziały... Maria Konopnicka Czasem bywa tak, że o nadejściu wiosny dowiadujemy się z kalendarza lub wiadomości, bo inaczej moglibyśmy jej nadejście przeoczyć! Kiedyś było...
Lato
Kiedy zaczyna się lato? I kiedy zmienia się w jesień? To siostry czasem kapryśne, a Słonko w tańcu je niesie. Lato na wsi to hojność przyrody i wiele, wiele pracy. Zapowiada jesienny dostatek, jeśli tylko wszystko będzie na czas i woda, i żar z nieba. Najważniejsze,...
Jesień
JESIEŃ Polskie tradycje muzyczne tego czasu są tak różnorodne i zmienne jak sama jesień. Na jej początku jest jeszcze wiele pracy na polach i w ogrodach. Wciąż trwają zbiory, a spiżarnie i piwniczki zaczynają wypełniać przetwory i dary natury: ziemniaki, kapusta,...
Twórcy:
Zaczyna się także przetwarzać len i konopie zebrane w sierpniu. Powstają z nich rozmaite sznurki, sznury, liny, nici i wreszcie płótna, i inne materie.
Jesień był to najlepszy czas na wesela, bo można było najhojniej ugościć weselników i było już więcej czasu wolnego od prac polowych. Dlatego usłyszycie tu całą opowieść weselną – marsza weselnego, pieśni „do czepca”, czyli na bardzo ważny moment w którym Panna Młoda przyjmowana była do grona mężatek, „jabłoneczkę” i starożytnego „chmiela”. Zagraliśmy i zaśpiewaliśmy również wiele tańców z różnych
regionów Polski, dla których wesele to najwłaściwszy moment. Niektóre z nich to także zabawy weselne.
Dłuższe wieczory sprzyjały urządzaniu wieczorynek, w czasie których, po wykonanej pracy chętnie tańczono. Kulminacją takich zabaw były Andrzejki i Katarzynki, obyczaje pomocne w znalezieniu towarzysza na resztę życia. W długie jesienne wieczory aura sprzyja tworzeniu. Miło się wtedy przędzie, tka i wyszywa. To dobry czas na śpiewanie,opowiadanie baśni i niesamowitych historii.Jesień to również czas Zaduszek, czyli dawnych Dziadów: wspominania bliskich, zastanawiania się nad tym, co czeka na nas po śmierci oraz modlitwy za zmarłych. Mogło się zdarzyć, że domostwo odwiedził wędrowny lirnik, który w śpiewanych opowieściach przynosił wieści z daleka, a także w specjalnych modlitwach pomagał wędrującym duszom odnaleźć drogę.
Jesień kończy się Adwentem. Sygnały adwentowe, grane na ligawkach,
przypominają o przemijaniu, o sprawach ostatecznych, ale i o zbliżającym się
nowym początku: o Bożym Narodzeniu.
Kaja i Janusz Prusinowscy
MUZYKANCKA KOMPANIA DZIECIĘCA:
Marysia Niwińska – śpiew, skrzypce – ZIMA I WIOSNA
Hania Prusinowska – śpiew, flet poprzeczny – ZIMA I WIOSNA
Ignacy Koźlakiewicz – śpiew – ZIMA I WIOSNA
Stefan Żak – śpiew – ZIMA I WIOSNA
Gabriela Burdalska – śpiew, klarnet – ZIMA
Adam Burdalski – śpiew, akordeon – ZIMA
Filip Burdalski – trąbka, werbel – ZIMA
Jan Koźlakiewicz – śpiew – ZIMA I WIOSNA
Malva Krysko – śpiew – ZIMA
Witek Niwiński – śpiew – ZIMA I WIOSNA
Marysia Piszczatowska – śpiew – ZIMA
Krasnoludki, czyli najmłodsze dzieci:
Frajda i Berek Bikont-Maziarz – śpiew – ZIMA I WIOSNA
KAPELMISTRZE
Kaja Prusinowska – Kapelmistrzyni – śpiew – ZIMA I WIOSNA
Janusz Prusinowski – Kapelmistrz – skrzypce, cymbały, lira korbowa, fisharmonia, harmonia polska, basetla, kontrabas, gitara, mandolina, kannel, harmonijka, śpiew –
ZIMA I WIOSNA
PRZYJACIELE
Piotr Piszczatowski – baraban, bębenek obręczowy, śpiew – ZIMA I WIOSNA
Michał Żak – flet, klarnet, saksofon, szałamaja, basetla, fujarka, gemshorn, śpiew – ZIMA I WIOSNA
Mateusz Niwiński – skrzypce, śpiew – ZIMA I WIOSNA
Kazimierz Nitkiewicz – trąbka, śpiew – ZIMA I WIOSNA
Robert Burdalski – śpiew – ZIMA I WIOSNA
Marta Urban-Burdalska – śpiew – ZIMA
Ewa Koźlakiewicz – śpiew – ZIMA I WIOSNA
STOPKA REDAKCYJNA
Realizacja nagrań: Ewa Guziołek, Jacek Gładkowski, Janusz Prusinowski
Montaż: Janusz Prusinowski
Wydawca: Polskie Radio S.A., Agencja Muzyczna, Biuro „Niepodległa”
Przygotowanie i koncepcja serii: Kaja i Janusz Prusinowscy – Słuchaj Uchem
Partnerzy: Słuchaj Uchem, Radiowe Centrum Kultury Ludowej, Polskie Radio Dzieciom
Album ukazuje się w serii „Źródełko”, której pomysłodawczynią jest Hanna Szczęśniak
Album do kupienia w sklepie Polskiego Radia: sklep.polskieradio.pl, empik.com i wybranych sklepach stacjonarnych Empik.
GOŚCIE SPECJALNI:
Śpiewaczki z Gałek Rusinowskich:
Maria Siwiec – mistrzyni – śpiew – ZIMA I WIOSNA
Lena Popińska – uczennica – śpiew – ZIMA I WIOSNA
Agata Korycka – uczennica – śpiew – ZIMA I WIOSNA
oraz
Andrzej Klejzerowicz z Ciechanowca – ligawa adwentowa – ZIMA
Maniucha Bikont – WIOSNA
INSTRUMENTY
W TE SIĘ DMIE lub DMUCHA:
ligawa, szałamaja, klarnety, flety, saksofon, trąbka, gemshorn, fujarka, harmonijka ustna (organki), gliniane ptaszki
TE MAJĄ STRUNY:
skrzypce, basetla, kontrabas, lira korbowa, kannel, cymbały, gitara, mandolina
W TE SIĘ STUKA I UDERZA:
baraban, bębenek obręczowy, werbel, drewniane stukadełka, dzwonki i dzwoneczki, cymbały
TE MAJĄ KLAWISZE i MIECH:
fisharmonia, harmonia polska, akordeon
Dobrodzieje




